Mieściły się w tym: system operacyjny, związane z nim programy pomocnicze, kompilatory, biblioteki programowe i cała gama oprogramowania telekomunikacyjnego. Dochodziło do tego jeszcze inżynierskie oprogramowanie testowe i diagnostyczne, które miało umiejscawiać ewentualne problemy po właściwej stronie cienkiej granicy między sprzętem a systemem operacyjnym. Granicy, która - jak linia rozgraniczająca terytoria państw, biegnąca nurtem kapryśnej rzeki - nigdy nie była do końca ustalona i wyznaczona.

Tak na marginesie muszę jednak przyznać, że mimo tego braku, między mną a kolegami działającymi po drugiej, technicznej stronie tej granicy, nie dochodziło nigdy do sporów kompetencyjnych czy prób przerzucania ciężaru problemu.Tak czy inaczej - jedni i drudzy byliśmy swoistymi omnibusami do wszystkiego. W wyniku tego bywałem adresatem problemów obejmujących zakres od zbyt wolnej - według czyjegoś odczucia - szybkości wymiany danych między np. komputerem z systemem Unix a maszyną klasy mainframe, poprzez rzekome niedociągnięcia w jednym z kompilatorów Fortranu, aż po niewłaściwe - znów według czyjegoś mniemania - zaprogramowanie modemu czy drukarki.

Dziś zrobiło się z tego wiele odrębnych specjalności wymagających szerokiego zakresu wiedzy i praktyki. Oczywiste jest, że poszczególne obszary zachodzą na siebie, nieraz nawet znacznie, ale nie sposób jednym umysłem w szczegółach panować nad całością.

Jeżeli więc historia, jak głosi znane porzekadło, lubi się powtarzać, to tylko dlatego że nie próbujemy, a może nawet nie chcemy, wyciągać z niej wniosków dających się odnieść do teraźniejszości.

Gdy niemal dziesięć lat temu pisałem pierwszy artykuł o mało wówczas znanej nowości, czyli hurtowniach danych, były one postrzegane jako jedno, zwarte i zamknięte zagadnienie. Mało tego - widziano je wtedy głównie jako narzędzie do potwierdzania bądź zaprzeczania występowania określonych prawidłowości. Teraz myślę, że z tego opracowania aktualności z pewnością nie stracił jego tytuł, który brzmiał: Hurtownia danych, czyli 50% szans na sukces.

Dziś, gdy słyszę lub czytam, że ktoś jest specjalistą z dziedziny hurtowni danych, to mam niejakie wątpliwości co do tego, co tak naprawdę specjalność ta obejmuje i na czym rzeczywiście ten fachowiec się zna. A to dlatego że działka hurtowniana rozrosła się już do takich rozmiarów, iż trudno być w niej omnibusem do wszystkiego. Specjalizacje, które w dziedzinie hurtowni można z łatwością wskazać i wyodrębnić, stały się osobnymi dziedzinami wiedzy i praktyki, których zakres nadal rośnie.

Stąd ktoś biegły w sprawach np. jakości danych może nawet wiedzieć o samym istnieniu złożonych narzędzi analitycznych, na ogół jednak nie potrafi w ogóle praktycznie z nich korzystać. I na odwrót - specjalista od analiz wielowymiarowych może nie wiedzieć - i to bez żadnego uszczerbku dla jego fachowości - o różnych aspektach zasilania takiej hurtowni w dane.

A bierze się to wszystko stąd, że po nieco ponad dekadzie istnienia, dziedzina potocznie określana mianem hurtowni danych osiągnęła stan, w którym - wybaczcie Czytelnicy zapożyczenie z Wieszcza - nie jest już bynajmniej nauką łatwą ani tym bardziej małą.